Tijdig samenwerken maakt het verschil

Twee jaar geleden, op 16 oktober 2024, werd mijn plafondlift geplaatst. Een hulpmiddel dat inmiddels niet meer weg te denken is uit mijn dagelijks leven. Bij de komst van mijn plafondlift moest ik vooral één ding leren, een stukje controle loslaten. Inmiddels kijk ik met een grote glimlach terug. Niet alleen omdat het praktische gemak is, maar vooral vanwege wat de plafondlift mij heeft gebracht. Vertrouwen, comfort, lijfelijke rust en ondersteuning bij het behouden van mijn eigen regie.

Een nieuw hulpmiddel vraagt soms om vertrouwen

Wie regelmatig gebruikmaakt van hulpmiddelen, weet hoe belangrijk deze kunnen zijn. Ze ondersteunen je bij dagelijkse handelingen en maken dingen mogelijk die anders moeilijk of misschien helemaal niet uitvoerbaar zijn. Een nieuw hulpmiddel betekent soms ook wennen. Past het bij je lichaam? Voel je je er veilig bij? Kan je erop vertrouwen? En wat betekent het voor je zelfstandigheid? Dat waren vragen die ook bij mij speelden. Mijn angst bij de komst van de plafondlift was dat de lift een deel van de controle overnam. Ik moest leren vertrouwen op een technisch systeem dat mij letterlijk van de grond tilt. Hoewel een plafondlift ontworpen is om mensen veilig te ondersteunen, betekent dat niet automatisch dat je je als gebruiker ook meteen veilig voelt. Vertrouwen ontstaat niet alleen door uitleg. Het groeit vooral door zelf te ervaren wat mogelijk is.

Controle loslaten is niet hetzelfde als eigen regie verliezen

Eigen regie is voor mij ontzettend belangrijk. Ik wil zelf kunnen bepalen hoe ik mijn leven leid en welke ondersteuning ik daarbij nodig heb. In de afgelopen twee jaar heb ik geleerd dat er een verschil bestaat tussen controle en eigen regie. Tijdens een transfer neemt mijn lift een fysieke handeling over. Maar dat betekent niet dat ik mijn zeggenschap verlies. Ik bepaal nog steeds wanneer ik ondersteuning nodig heb, hoe ik geholpen wil worden en wat voor mij prettig voelt. Dat inzicht heeft mijn kijk op het gebruik van de plafondlift veranderd.

Ik hoef niet overal zelf de controle over te hebben om toch de regie over mijn eigen leven te behouden.

Misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen die dit hulpmiddel mij heeft gebracht.

Wat heeft mijn plafondlift mij gebracht?

Inmiddels maak ik twee jaar gebruik van mijn plafondlift. Het systeem biedt verschillende mogelijkheden om mij te ondersteunen bij dagelijkse transfers. Afhankelijk van mijn lichamelijke behoeften kan ik gebruikmaken van een actief tiljuk of een passieve tilmat. Die flexibiliteit vind ik waardevol. Mijn lichaam voelt namelijk niet iedere dag hetzelfde. Wat op de ene dag prettig werkt, hoeft op een andere dag niet de meest passende ondersteuning te zijn. Ook het praktische gemak speelt een belangrijke rol. Er hoeft niet telkens iemand bij mij te zijn om mij door m'n slaapkamer te verplaatsen. De plafondlift met rails is aanwezig op de plekken waar ik hem nodig heb.

De grootste meerwaarde zit voor mij niet alleen in de techniek. Het is vooral de rust die het geeft, het vertrouwen dat ik heb opgebouwd en de mogelijkheid om op een manier ondersteund te worden die bij mij past. Een hulpmiddel hoeft je zelfstandigheid niet kleiner te maken. Het kan juist bijdragen aan het behouden ervan.

Waarom wachten totdat iets echt niet meer gaat?

In de praktijk wordt er soms pas naar andere hulpmiddelen gekeken wanneer een bestaande situatie niet meer goed werkt. Bijvoorbeeld wanneer transfers lichamelijk zwaarder worden, klachten toenemen of de ondersteuning niet meer voldoende aansluit bij de behoeften van de gebruiker.Maar waarom zouden we altijd wachten totdat problemen ontstaan? Onlangs las ik een interessant artikel van Tiltechniek met de titel Een plafondlift voor een kind? Begin liever te vroeg dan te laat. Hoewel dit artikel gericht is op kinderen en hun ouders, vind ik de achterliggende boodschap minstens zo belangrijk voor volwassenen.

Wat mij betreft betekent tijdig investeren in hulpmiddelen niet dat iemand zo snel mogelijk een nieuw hulpmiddel moet aanschaffen. Het betekent dat je op tijd onderzoekt wat iemand nodig heeft, zodat passende ondersteuning beschikbaar kan zijn voordat problemen onhoudbaar worden. Daarbij gaat het niet alleen om de situatie van vandaag, maar ook om de toekomst. Hoe kunnen we lichamelijke overbelasting zoveel mogelijk voorkomen? Welke mogelijkheden wil de gebruiker behouden? En welke ondersteuning kan daarbij helpen? Natuurlijk is niet ieder hulpmiddel voor iedereen geschikt. Daarom blijft het belangrijk om naar de persoonlijke situatie, wensen en lichamelijke mogelijkheden van de gebruiker te kijken.

Een hulpmiddel is niet alleen een oplossing voor wat vandaag moeilijk gaat, maar kan ook helpen behouden wat morgen nog mogelijk moet zijn.

Tijdig samenwerken maakt het verschil

Bij het aanvragen en realiseren van hulpmiddelen zijn vaak verschillende partijen betrokken. Denk aan de gebruiker zelf, ergotherapeuten, zorgprofessionals, hulpmiddelenleveranciers, gemeenten en zorgverzekeraars.

Iedere partij heeft daarin een eigen rol en verantwoordelijkheid.

Het vinden van een passende oplossing vraagt soms om onderzoek, afstemming en het zorgvuldig doorlopen van procedures. Dat kost tijd en dat is begrijpelijk. Juist daarom vind ik het belangrijk om op tijd met elkaar in gesprek te gaan. Wanneer pas naar mogelijkheden wordt gekeken op het moment dat die eigelijk al nodig is, kan er een periode ontstaan waarin de ondersteuning minder goed aansluit bij wat iemand nodig heeft. Dat is niet altijd te voorkomen. Maar door tijdig veranderingen te signaleren, verwachtingen uit te spreken en samen vooruit te kijken, kunnen we mogelijk veel problemen voor zijn. Daarbij is de inbreng van de gebruiker ontzettend waardevol. Diegene ervaart immers dagelijks wat wel en niet werkt. Tijdig investeren begint niet altijd met geld uitgeven, maar vaak met luisteren, meedenken en vooruitkijken. En daarin kunnen gebruikers, professionals, leveranciers en betrokken instanties elkaar versterken.

Een passend hulpmiddel is meer dan techniek

Wat ik zorgprofessionals en hulpmiddelen leveranciers graag wil meegeven, is dat een hulpmiddel niet alleen technisch goed moet functioneren. Het moet ook aansluiten bij de persoon die ermee leeft. Een hulpmiddel kan op papier een uitstekende oplossing zijn, maar wanneer iemand zich er onzeker of onveilig bij voelt, vraagt dat om aandacht. Neem de tijd om te luisteren. Geef ruimte voor vragen en onzekerheden. En betrek de gebruiker bij het zoeken naar passende oplossingen. Niet iedereen staat direct te springen wanneer er een nieuw hulpmiddel wordt voorgesteld. Dat betekent niet automatisch dat iemand de mogelijkheden niet ziet. Soms heeft iemand simpelweg tijd nodig om aan een verandering te wennen. Ik heb zelf ervaren hoe belangrijk vertrouwen daarin is. Want goede ondersteuning gaat niet alleen over wat technisch mogelijk is, maar ook over hoe iemand die ondersteuning ervaart.

Wat wil ik andere hulpmiddelengebruikers meegeven?

Misschien herken je het wel. Je huidige hulpmiddel is vertrouwd, maar ergens merk je dat het niet meer helemaal aansluit bij wat je nodig hebt. Of er wordt een nieuwe mogelijkheid voorgesteld waar je eigenlijk nog niet aan toe bent. Mijn advies is om vooral nieuwsgierig te blijven. Stel vragen, onderzoek de mogelijkheden en geef duidelijk aan wat je belangrijk vindt. Je hoeft niet alles direct te accepteren. En je hoeft ook niet meteen enthousiast te zijn over iedere verandering. Maar probeer niet alleen te kijken naar wat je mogelijk moet loslaten. Kijk ook naar wat een hulpmiddel je kan brengen. Soms blijkt een verandering die vooraf spannend voelt, uiteindelijk een waardevolle aanvulling op je dagelijks leven. En vergeet niet, zelfstandig leven betekent niet dat je alles zonder ondersteuning moet kunnen. Voor mij betekent zelfstandigheid dat ik zelf richting kan blijven geven aan mijn leven, ook wanneer ik daarbij hulp of hulpmiddelen nodig heb.

Twee jaar later een verandering waar ik blij mee ben

Op 16 oktober 2024 kreeg ik mijn plafondlift. Twee jaar later kan ik zeggen dat het een hulpmiddel is geworden dat ik niet meer zou willen missen. Niet omdat het mijn lichamelijke beperking wegneemt, maar omdat het mij ondersteunt om mijn leven op mijn eigen manier te blijven leiden. Wat begon met onzekerheid en de angst om een stukje controle los te laten, heeft plaatsgemaakt voor vertrouwen en plezier.

Mijn dank gaat uit naar Tiltechniek voor het meedenken en de mogelijkheden die mijn plafondlift mij biedt. Met dit verhaal hoop ik andere hulpmiddelengebruikers aan te moedigen om op tijd naar mogelijkheden te kijken. Tegelijkertijd hoop ik zorgprofessionals en betrokken organisaties te inspireren om vooruit te blijven denken en de gebruiker daarbij centraal te stellen. Want passende ondersteuning begint wat mij betreft niet pas wanneer iets niet meer lukt. Laten we niet alleen kijken naar wat iemand vandaag nodig heeft, maar vooral ook naar wat iemand morgen wil blijven kunnen.